براساس آخرین نتایج بدست آمده از برنامه پایش ملی یوزپلنگ آسیایی که از دی ماه 1390 تاکنون توسط انجمن یوزپلنگ ایرانی و سازمان حفاظت محیط زیست در جریان است، تنها از 20 فرد یوزپلنگ مختلف در کشور عکسبرداری شده است. تقریبا نیمی از این تعداد در مناطق حفاظت شده استان یزد بوده و مابقی در سایر زیستگاه ها مانند میاندشت، درونه، کویر و غیره بوده است.

جمعیت واقعی یوزپلنگ در ایران سالها پرسشی جدی برای کارشناسان و محققین بوده است که بدست آوردن یک رقم دقیق و صحیح با دشواری فراوانی همراه بوده است. یکی از مهمترین فناوری های رایج برای پاسخ به چنین پرسش بنیادین، بکارگیری دوربین های تله ای بوده تا با گرفتن عکس یوزها و مقایسه خالهای منحصربفرد آنها بتوان افراد مختلف را شناسایی نمود. با این حال، کمبود دوربین های تله ای، فقدان حمایت مالی مناسب برای اجرای چنین برنامه های پرهزینه، کمبود پرسنل مجرب و کارامد و عرصه های گسترده زیست یوزها باعث شد تا بگارگیری این ابزار کمتر محقق شود. با استناد به تجربیات سالهای گذشته، انجمن یوزپلنگ ایرانی از ابتدای دی ماه 1390 بزرگترین برنامه دوربین گذاری در غرب آسیا را آغاز نمود و تابحال نزدیک به نه منطقه حفاظت شده کشور را تحت پوشش قرار داده است. در همین دوران نیز مؤسسه میراث پارسیان به پوشش دادن ذخیره گاه زیستکره توران پرداخت. از میان بیش از 200 تصویر گرفته شده از یوزها در این مدت، حدود 20 فرد مختلف شناسایی شده اند. با این حال، همچنان بخشهای قابل توجهی از عرصه های زیستگاهی یوزپلنگ بخاطر محدودیت منابع و امکانات تحت پوشش قرار نگرفته اند که نویددهنده حضور تعداد یوزهای بیشتر در کشور می باشد.

همزمان با پایان سال 1391، دور نخست برنامه پایش ملی جمعیت یوزپلنگ در ایران به پایان رسید. بدون شک، جمعیت یوزپلنگ در ایران بسیار شکننده و کوچک است، بطوریکه توجه دوچندان به حفاظت از عرصه های زیستگاهی آنرا می طلبد. در سال آتی، انجمن یوزپلنگ ایرانی تلاش خواهد نمود تا با همکاری ادارات کل حفاظت محیط زیست استانها، به پایش ماده های شناسایی شده درون زیستگاه ها بپردازد تا بتوان نرخی از میزان زادآوری یوزپلنگ آسیایی برای برنامه ریزی های حفاظتی بدست آورد. از ابتدای برنامه برآورد جمعیت یوزپلنگ آسیایی در کشور، تنها 7 ماده بالغ در کشور شناسایی شدند که متأسفانه یک فرد توسط دامداران در سال 1391 در توران ازبین رفت. به علاوه، از میان ماده های یوزهای دیگر، تنها یک فرد به صورت مستند در سال جاری توله به همراه داشت که همین امر، لزوم توجه به ماده ها و پایش زادآوری آنها را در سال آینده دوچندان می کند.

انجمن یوزپلنگ ایرانی از تمامی سازمانها و افراد همکار برای اجرای موفقیت آمیز نخستین دور برنامه پایش جمعیت یوزپلنگ در ایران تشکر و قدردانی می نماید. بدون شک، معاونت محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست، پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی و مؤسسه پانترا نقش مهمی در تسهیل این برنامه داشتند. ادارات کل حفاظت محیط زیست اصفهان، یزد، سمنان، خراسان شمالی، کرمان و خراسان رضوی نیز همکاری همه جانبه ای برای اجرای این برنامه نمودند. به علاوه، بدون حضور کارشناسان استانی و پرسنل ادارات شهرستانهای بافق، اردکان، جاجرم، نایین، بردسکن، گرمسار، راور و طبس که همکاری بی دریغی با این برنامه داشتند، امکان دستیابی به چنین نتایجی امکان پذیر نبود. در نهایت، گروه پرسنل و داوطلبان انجمن به مدت 15 ماه در عرصه های زیستگاهی مختلف حضور داشتند و با آنالیز داده ها و تولید اطلاعات، یافته ها و نتایجی قابل اتکایی را دراختیار کارشناسان و مدیران قرار دادند که همگی شایسته تقدیر می باشند.

 

PICT0359.jpg

CDY_0021 (2).jpg

PICT0033 (3).jpg